Başlanğıc

Tarix

1880-ci ilin ilk neft yolundan Bakı–Tbilisi–Qars dəhlizinə qədər.

Başlanğıc

Neftdən doğulan yol

Dəmir yolu Bakıya 1880-ci ildə — neft bumunun qızğın çağında gəlib. İlk xətlər şəhəri neft mədənləri və Tiflislə (Tbilisi) birləşdirdi, elə həmin vaxt da bəzəkli mavritan üslubunda tikilmiş ilk vağzal binası yarandı.

Dəmir yolu ilk növbədə neftə lazım idi: onunla kerosin və avadanlıq daşınırdı. Lakin çox keçmədən vağzal həm də şəhərin sərnişin qapısına çevrildi — Bakı onun vasitəsilə əvvəlcə imperiyanın qalan hissəsi, sonra isə bütün Sovet İttifaqı ilə bağlandı.

Mərhələlər

Zaman boyu

1880

İlk yol

Bakıya dəmir yolu gəlir: neft mədənlərinə və Tiflisə xətlər. Mavritan üslubunda ilk vağzal binası tikilir.

1926

Sabunçu vağzalı

Bakı – Sabunçu – Suraxanı elektriklə işləyən xətti açılır — ölkədə ilk elektrik dəmir yollarından biri. Onun üçün ayrıca Sabunçu vağzalı tikilir.

Sovet dövrü

Əsas qapı

Vağzal böyük qovşağa çevrilir: buradan Moskvaya, Qafqaza və bütün ölkəyə qatarlar gedir, Abşeronun şəhərətrafı hərəkəti inkişaf edir.

1967

Metro ilə əlaqə

Yaxınlıqda «28 May» metro stansiyası açılır; onu vağzalla piyada tuneli birləşdirir — şəhər mərkəzində rahat keçid.

1977

Yeni korpus

Tarixi binaya müasir vağzal korpusu əlavə olunur: vağzal şəhər və sərnişin axını ilə birlikdə böyüyür.

2017

İpək Yolu

Vağzal yenidən qurulur; Azərbaycanı, Gürcüstanı və Türkiyəni yeni İpək Yolu ilə birləşdirən Bakı – Tbilisi – Qars dəhlizi açılır.

Nəticə

Yolda bir əsr yarım

Bakı vağzalının tarixi Azərbaycan dəmir yolunun bir əsr yarımıdır. XIX əsrin neft qatarlarından müasir beynəlxalq ekspreslərə qədər vağzal həmişə şəhərin qapısı olub.

Bu gün köhnə mavritan binası və yeni korpuslar birlikdə işləyir, peronlardan isə hələ də qatarlar yola düşür — artıq qonşu ölkələrə də.